Παρακάτω θα δούμε συνοπτικά κάποια χαρακτηριστικά του λόγου και της ομιλίας σε σχέση με την ηλικία του παιδιού.
0-6 μηνών
- Εντοπίζει τον ήχο γυρνώντας το κεφάλι
- Συχνά ψιθυρίζει και βγάζει ευχάριστους ήχους (φωνούλες)
- Χρησιμοποιεί διαφορετικό κλάμα για να εκφράσει διαφορετικές ανάγκες
- Ποικίλλει σε ύψος και ένταση η φωνή του
- Χρησιμοποιεί τα φωνήματα /b/, /p/ και /m/ λοταν μουρμουρίζει
7-12 μηνών
- Καταλαβαίνει το "ναι" και το "όχι", το όνομά του, καθώς και συνηθισμένα αντικείμενα
- Αρχίζει να μετατρέπει το μουρμούρισμα σε ακατάληπτη γλώσσα
- Παράγει μία ή περισσότερες λέξεις
- Χρησιμοποιεί ουσιαστικά
- Κατανοεί απλές εντολές
13-18 μηνών
- Χρησιμοποιεί πρότυπα επιτονισμού ενηλίκων
- Κάνει έκκληση για τα περισσότερα αντικείμενα που επιθυμεί
- Παραλείπει μερικά αρχικά σύμφωνα και σχεδόν όλα τα τελικά
- Έχει εκφραστικό λεξιλόγιο 3 εώς 20 ή περισσότερες λέξεις (κυρίως ουσιαστικά)
- Συνδυάζει χειρονομίες και λόγο
19-24 μηνών
- Είναι 20-25% κατανοητό στους ξένους
- Αρχίζει να συνδυάζει ουσιαστικά και ρήματα και να χρησιμοποιεί αντωνυμίες
- Χρησιμοποιεί κατάλληλο χρωματισμό στη φωνή για τις ερωτήσεις
- Έχει εκφραστικό λεξιλόγιο 50 με 100 ή περισσότερες λέξεις
- Απαντά στην ερώτηση "Τι είναι αυτό;"
2-3 ετών
- Ο λόγος του είναι καταληπτός 50-75%
- Χρησιμοποιεί φράσεις 3-4 λέξεων, με Υ-Ρ-Α
- Έχει εκφραστικό λεξιλόγιο 50 εώς 250 ή περισσότερων λέξεων(αντιληπτικό 500-900 λέξεις)
- Εκφράζει την ανάγκη του για τουαλέτα
- Χρησιμοποιεί μερικές προθέσεις, άρθρα, ρήματα στον ενεστώτα και ομαλό πληθυντικό
3-4 ετών
- Καταλαβαίνει διαφορές στις έννοιες (π.χ. μικρό-μεγάλο)
- Συχνά κάνει ερωτήσεις και ζητά λεπτομέρειες στις απαντήσει
- Έχει αίσθηση του παρελθόντος και του μέλλοντος
- Έχει εκφραστικό λεξιλόγιο 800 εώς 1500 λέξεων (αντιληπτικό 1200-2000 λέξεων)
- Χρησιμοποιεί την ομιλία για να εκφράσει συναισθήματα
4-5 ετών
- Μετράει ως το 10 μηχανικά και κατανοεί τις έννοιες των αριθμών εώς το 3
- Απαντά σε σύνθετες ερωτήσεις που αποτελούνται από 2 μέρη
- Χρησιμοποιεί γραμματικά σωστές προτάσεις
- Έχει λεξιλόγιο έκφρασης 900-2000 ή παραπάνω λέξεων (αντιληπτικό 2800 λέξεων)
- Ρωτά για ορισμούς λέξεων και μιλά με συχνότητα 186 λέξεις/λεπτό
5-6 ετών
- Ονομάζει 6 βασικά χρώματα και 3 βασικά σχήματα
- Επικοινωνεί εύκολα με ενήλικες κι άλλα παιδιά
- Κατανοεί τις έννοιες "αριστερά-δεξιά"
- Χρησιμοποιεί αυξανόμενα πιο σύνθετες περιγραφές
- Αναμεταδίδει με ακρίβεια μια ιστορία
